Ból pięty to powszechny problem, który dotyka wielu osób, niezależnie od wieku czy stylu życia. Według badań dotyczy on od 4% do 7% populacji, a w przypadku biegaczy może stanowić nawet 8% wszystkich urazów związanych z bieganiem. Najczęściej występuje u osób w wieku 40–60 lat, ale może dotknąć zarówno młodych sportowców, jak i osoby starsze prowadzące siedzący tryb życia.
Fizjoterapia pozwala leczyć ból pięty bez konieczności zastrzyków czy operacji. Dowiedz się więcej o przyczynach i dostępnych metodach leczenia.
Pamiętaj: treści przedstawione w tym artykule, mimo tego, że powstały na podstawie literatury naukowej, mają charakter informacyjny. Skonsultuj się z fizjoterapeutą lub lekarzem przed wdrożeniem przedstawionych tutaj ćwiczeń.
Ból pięty: kogo dotyczy?
Problem ten często dotyka osoby z nadwagą, pracujące w pozycji stojącej przez długie godziny, a także osoby aktywne fizycznie, zwłaszcza biegaczy. Ból pięty może być również związany z pewnymi chorobami współistniejącymi, takimi jak cukrzyca czy reumatoidalne zapalenie stawów.
Badania pokazują, że osoby z nadwagą lub otyłością częściej cierpią na ból pięty. Osoby otyłe mają prawie 7 razy większe ryzyko bólu pięty niż osoby o prawidłowej wadze.
Typowo ból pięty pojawia się przy pierwszych krokach po wstaniu z łóżka lub po dłuższym okresie odpoczynku. Może też nasilać się podczas długotrwałego stania lub chodzenia. Pacjenci podczas fizjoterapii opisują ból podobny do „wbijania gwoździa w piętę”.
Najczęstsze przyczyny bólu pięty. Ostroga piętowa?
Zapalenie powięzi podeszwowej (plantar fasciitis)
Jest to najczęstsza przyczyna bólu pięty. Powięź podeszwowa to pasmo tkanki łącznej biegnące od pięty do palców stopy. Gdy jest przeciążona lub podrażniona, może powodować ostry ból w okolicy pięty, szczególnie przy pierwszych krokach rano lub po dłuższym odpoczynku.
Ostroga piętowa
Wbrew powszechnemu przekonaniu sama ostroga piętowa rzadko jest bezpośrednią przyczyną bólu. Jest to kostny wyrostek na pięcie, który może być widoczny na zdjęciu rentgenowskim, ale nie zawsze powoduje dolegliwości. Ból często przypisywany ostrodze jest w rzeczywistości spowodowany zapaleniem okolicznych tkanek miękkich.
Zapalenie kaletki maziowej pięty
Kaletka to mały, wypełniony płynem woreczek, który działa jak poduszka między kością a ścięgnem. Gdy dochodzi do jej zapalenia, może powodować ból w okolicy pięty, szczególnie przy nacisku.
Zespół cieśni stępu
To schorzenie związane z uciskiem nerwu biegnącego wzdłuż wewnętrznej strony kostki do stopy. Może powodować ból, mrowienie lub drętwienie w okolicy pięty i łuku stopy.
Dla dociekliwych: fasciopatia podeszwowa i zmiany strukturalne
Określenie „zapalenie rozcięgna podeszwowego” nie jest w pełni właściwe z punktu widzenia aktualnej wiedzy medycznej. Bardziej odpowiednim terminem jest „fasciopatia podeszwowa”. Początkowo proces ma charakter zapalny, z mikrouszkodzeniami rozcięgna podeszwowego w miejscu jego przyczepu do guza piętowego. Z czasem dochodzi do degeneracji kolagenu w miejscu uszkodzenia.
W przewlekłym stadium choroby obserwuje się brak nacieków komórek zapalnych. Obszar zmiany charakteryzuje się hipowaskularyzacją, co utrudnia gojenie. Histologicznie obserwuje się degenerację włókien kolagenowych.
Kiedy ból pięty wymaga konsultacji?
Wybierz fizjoterapeutę, gdy:
- Ból utrzymuje się dłużej niż kilka tygodni mimo domowych metod.
- Ból utrudnia codzienne chodzenie lub stanie.
- Chcesz zacząć terapię (np. falę uderzeniową) bez skierowania.
- Potrzebujesz badania USG tkanek miękkich.
Udaj się do lekarza, gdy:
- Ból pojawił się nagle i jest bardzo intensywny.
- Towarzyszy mu silny obrzęk lub zaczerwienienie.
- Cierpisz na cukrzycę lub poważne zaburzenia krążenia.
- Masz gorączkę, tracisz na wadze lub źle się czujesz.
Już na pierwszej wizycie fizjoterapeuta może zrobić badanie USG, które pozwala ocenić stan tkanek. W RH Fizjo USG jest w cenie pierwszej wizyty (200 zł).
Dla dociekliwych: badanie USG powięzi
Badanie USG pozwala ocenić grubość powięzi (powyżej 4 mm uznaje się ją za patologiczną), jej echogeniczność i unaczynienie. W przewlekłych przypadkach można zaobserwować zmiany degeneracyjne: niejednorodną strukturę powięzi i zwapnienia.
Fizjoterapia w bólu pięty
Ćwiczenia rozciągające
Proste ćwiczenia mogą być skuteczne. Przykład:
- Usiądź i połóż stopę na kolanie drugiej nogi.
- Przyciągnij palce stopy do siebie, aż poczujesz rozciąganie podeszwy.
- Przytrzymaj 10 sekund, powtórz 10 razy, 2–3 razy dziennie.
Skupiona fala uderzeniowa
Fala uderzeniowa może przynieść ulgę w bólu, którego nie udało się wyleczyć innymi metodami. Te fale dźwiękowe docierają głęboko do tkanek, stymulując procesy gojenia i regeneracji. Według badań 60% pacjentów odczuwa znaczną poprawę po 2 miesiącach terapii.
Podsumowanie
Ból pięty to problem, który można leczyć. Kluczowe jest zrozumienie przyczyny i wdrożenie odpowiedniego planu. W RH Fizjo robimy badanie USG i terapię falą skupioną. Jeśli ból pięty utrudnia Ci chodzenie, umów się na wizytę.
Źródła
- Morrissey D, et al. Management of plantar heel pain. Br J Sports Med 2021.
- Babatunde OO, et al. Comparative effectiveness of treatment options. Br J Sports Med 2019.
- Gollwitzer H, et al. Clinically relevant effectiveness of focused ESWT. J Bone Joint Surg Am 2015.